مراقبت های بعد از آنژیوگرافی قلب

یکی از مهمترین روش های تشخیصی در علوم پزشکی آنژیوگرافی قلب است که با هدف بررسی وضعیت عروق قلب و شناسایی انسدادها و مشکلات احتمالی انجام می پذیرد.

همه کسانی که آنژیوگرافی را انجام می دهند نیاز است که مراقبت های بعد از عمل را به درستی و طبق دستورالعمل گفته شده از طرف پزشک رعایت کنند.

رعایت نکات مراقبتی بعد از این عمل کمک می کند تا بهبودی بیماران سریع تر اتفاق افتاده و با کاهش عوارض این فرایند تشخیصی مواجه خواهند شد.

در مورد مراقبت های بعد از آنژیوگرافی قلب بهتر است که در خصوص انجام مراقبت های اولیه حساسیت و دقت بیشتری به خرج دهید.

با توجه به اینکه در محل تزریق احتمال بروز عفونت و عوارض جانبی وجود دارد نیاز است که در چند روز ابتدایی بعد از آنژیوگرافی به خوبی از محل ورود کاتتر محافظت کنید.

این محدوده باید همواره خشک و تمیز نگه داشته شود و از لمس یا فشار دادن آن به طور جدی خودداری نمایید.

در صورتی که در محل ورود کاتتر پانسمانی وجود دارد حتماً با رعایت اصول بهداشتی و دست های کاملاً تمیز در فواصل زمانی کوتاه اقدام به تعویض آن نمایید.

اگر در محل زخم قرمزی، تورم یا ترشحات غیر طبیعی را مشاهده می کنید بهتر است تا فرصت از دست نرفته به پزشک اطلاع داده تا عفونت های احتمالی سریع تر درمان شود.

یکی از مهمترین نکاتی که بعد از آنژیوگرافی برای افراد اتفاق می افتد محدودیت حرکتی است.

متخصص توصیه می کنند که برای جلوگیری از خونریزی و بهبودی سریع تر حتماً در چند روز اول از انجام فعالیت های سنگین و جابجایی اجسام خودداری نمایید.

بعد از آنژیوگرافی قلب حداقل چند روز استراحت کنید تا محل ورود کاتتر به طور کامل بهبود پیدا کند.

برای اینکه ناحیه تحت درمان آسیب کمتری ببیند می توانید از یک بالشت نرم استفاده کرده و ناحیه تحت درمان را در ارتفاع مناسب قرار دهید.

این کار احتمال خونریزی را کاهش می دهد و بهبودی سریع تر اتفاق می افتد.

مدت زمان بستری بعد از آنژیوگرافی قلب چقدر است؟

بسیاری از افراد تصور می کنند که بعد از آنژیوگرافی قلب نیاز است که چند روز در بیمارستان بستری بمانند تا فرایندهای مراقبتی را تحت نظر کادر درمان سپری کنند.

لازم به ذکر است که بلافاصله بعد از انجام آنژیوگرافی قلب بیماران به بخش ریکاوری منتقل می‌شوند.

در این مرحله بیمار چند ساعت بدون حرکت دراز می کشد تا خونریزی ناشی از بریدگی کنترل شود.

به طور معمول برای آنژیوگرافی قلب بیماران مدت زمان زیادی در بیمارستان بستری نیستند و اگر شرایط کاملاً متعادل و از نظر پزشک تایید شده باشد بیمار در همان روز به خانه باز می گردد.

با تمام این تفاسیر باید بدانید که اگرچه برای آنژیوگرافی قلب بیماران مدت زیادی بستری نمی مانند.

بعد از این فرایند تشخیصی مهم است که یک الی دو روز در خانه استراحت کنند و بهتر است پیش از اقدام به آنژیوگرافی قلب در مورد مرخصی با محل کار صحبت نمایید.

در این صورت می توانند با آرامش روانی بهتر دوره مراقبت بعد از آنژیوگرافی قلب را سپری کنند.

چه کارهایی باید بلافاصله پس از آنژیوگرافی قلب انجام شود؟

بلافاصله پس از انجام آنژیوگرافی قلب، رعایت چند نکته کلیدی برای پیشگیری از عوارض و سریع تر شدن بهبودی ضروری است.

در مرحله اول، باید محل ورود کاتترکه معمولاً در مچ دست یا کشاله ران هست را بررسی کنید تا از خونریزی یا ایجاد هماتوم جلوگیری شود.

پزشک یا پرستار با اعمال فشار مستقیم یا استفاده از وسایل مخصوص بستن رگ، جریان خون را متعادل می‌کند.

در این مدت، بیمار باید در حالت درازکش بماند و از خم کردن عضو یا انجام هرگونه حرکت ناگهانی خودداری کند، زیرا این حرکات می‌توانند باعث باز شدن محل تزریق و خونریزی شوند.

در چند ساعت اول پس از آنژیوگرافی، استراحت مطلق اهمیت زیادی دارد.

علائم حیاتی مانند فشار خون، ضربان قلب و سطح اکسیژن باید به‌طور مرتب بررسی شوند تا هرگونه تغییر غیرطبیعی به‌سرعت تشخیص داده شود.

محل ورود کاتتر باید از نظر وجود درد، تورم یا تغییر رنگ پوست کنترل گردد، چرا که این علائم می‌توانند نشانه خونریزی زیرپوستی یا التهاب باشند.

مصرف مایعات کافی یکی از مهم‌ترین کارهایی است که باید بلافاصله پس از آنژیوگرافی قلب انجام شود.

تزریق ماده حاجب در طی آنژیوگرافی ممکن است کلیه‌ها را تحت فشار قرار دهد، بنابراین نوشیدن آب فراوان یا دریافت سرم وریدی به دفع سریع‌تر این ماده کمک می‌کند و از بروز نارسایی کلیه جلوگیری می‌کند.

در بیماران دیابتی یا مبتلا به بیماری کلیوی، این مراقبت باید با دقت بیشتری انجام شود.

در نهایت، پیش از ترخیص از بیمارستان، بیمار باید آموزش‌های لازم را از تیم درمان دریافت کند.

خم شدن، بلند کردن اجسام سنگین، دوش گرفتن زودهنگام و هرگونه فشار به ناحیه تزریق تا ۲۴ ساعت ممنوع است.

در صورت مشاهده علائمی مانند خونریزی، تورم یا درد شدید در محل کاتتر نیز باید فوراً به پزشک اطلاع داده شود.

بازگشت به فعالیت های روزمره بعد از آنژیوگرافی قلب چه زمانی است؟

همانطور که می دانید آنژیوگرافی قلب یک فرایند تشخیصی بسیار مهم است که متخصصان برای تشخیص و ارزیابی عروق مشکوک به گرفتگی انجام می دهند.

متخصصان در اتاق عمل از تجهیزات خاصی استفاده می کنند تا بتوانند آسیب های احتمالی را با دقت هر چه تمام تر ارزیابی کنند.

در روند آنژیوگرافی بیماران یک برش در شریان اصلی ایجاد می کنند و این مسئله باعث می‌شود تا افراد در روزهای اولیه بعد از عمل محدودیت های خاصی را تجربه کنند.

به طور کلی پزشکان توصیه می کنند که یک هفته بعد از آنژیوگرافی افراد نباید هیچ نوع فعالیت سنگین انجام دهند.

برای بازگشت به محل کار خود بر اساس فعالیتی که انجام می دهند مراقبت های گفته شده را رعایت کنند.

به عنوان مثال اگر فعالیت کاری و شغلی شما به گونه ای است که فعالیت های فیزیکی یا سنگین انجام می دهید به مدت یک هفته این فعالیت ها ممنوع است زیرا می تواند فشار زیادی به ناحیه آنژیوگرافی وارد کند.

برای اینکه بدانید چه زمان باید به فعالیت های روزمره بعد از آنژیوگرافی بازگشت بستگی به شرایط جسمانی افراد و نظر متخصصان برتر همچون دکتر ایوب صالحی دارد.

اکثر متخصصان بعد از آنژیوگرافی توصیه می کنند که یک هفته بعد از عمل هیچ نوع فعالیت غیر ضروری انجام ندهید.

به مرور زمان می توانید فعالیت های ملایم مثل پیاده روی را شروع کرده و در اولین گام ها از دویدن یا پرش در سطوح مختلف خودداری نمایید.

یک هفته بعد از بهبودی اولیه می توانید روزانه ۱۵ تا ۳۰ دقیقه پیاده روی کنید که از عوارض احتمالی جلوگیری می کند و سبب بهبود گردش خون در بدن خواهد شد.

از آنجایی که شرایط جسمانی افراد با یکدیگر متفاوت است ممکن است برخی از افراد حتی بعد از یک هفته هنگام پیاده روی احساس درد یا ناراحتی داشته باشند.

بهتر است که در این مورد فعالیت خود را متوقف کرده و مجدد با پزشک خود صحبت کنید.

مراقبت های بعد از آنژیوگرافی در خانه

اگر چه بعد از آنژیوگرافی نیاز است که مراقبت های تخصصی گفته شده توسط پزشک را رعایت کنید و در صورت نیاز از داروهای مناسب استفاده نمایید اما نباید به هیچ عنوان در مورد مراقبت هایی که در خانه انجام می‌شود کوتاهی یا سهل انگاری اتفاق بیفتد.

بخش مهم مراقبت های بعد از آنژیوگرافی مربوط به زمانی است که بیمار پس از پرداخت هزینه آنژیوگرافی قلب از بیمارستان به خانه باز می گردد.

بهتر که بلافاصله بعد از آنژیوگرافی به خانه بازگشته و مدت زمان بیشتری را استراحت کنید.

حداقل در ۲۴ ساعت اولیه هیچ نوع فعالیتی انجام ندهید و برای فعالیت های شخصی خود نیز از دیگران کمک دریافت کنید.

به محض اینکه احساس می کنید آمادگی کامل برای خوردن انواع غذا و نوشیدنی را دارید بهتر است که از مایعات بیشتر استفاده کنید تا رنگ کنتراست هر چه سریع تر از طریق ادرار دفع شود.

بنابراین نوشیدن آبمیوه های طبیعی و مصرف آب بیشتر به دفع سریع تر آن کمک می کند. حدوداً یک الی دو روز بعد از آنژیوگرافی بیماران می توانند با بهبودی نسبی فعالیت های عادی و روزانه خود را انجام دهند.

مراقب باشید که نباید به هیچ عنوان اقدام به جابجا کردن یا بلند کردن اجسام سنگین کنید و از هر نوع فعالیت پرتنش خودداری نمایید.

احتمالاً بعد از آنژیوگرافی قلب به مرور زمان متوجه می‌شوید که در محل برش کبودی و دردی اتفاق می افتد که معمولاً نگران کننده نیست و به مرور زمان و با مراقبت بیشتر برطرف می‌شود.

مراقبت های تغذیه‌ای بعد از آنژیوگرافی قلب

یکی از مهمترین نکاتی که در دوره مراقبت بعد از آنژیوگرافی باید رعایت کنید داشتن رژیم غذایی متعادل و سرشار از مواد مغذی است.

اگر همه افراد بعد از آنژیوگرافی رژیم غذایی مناسب و مقوی داشته باشند نه تنها بهبودی سریع تر پیش می رود بلکه به سلامت قلب و عروق و البته تقویت سیستم ایمنی بدن کمک شایانی می کند.

مهم است که همه افراد بعد از آنژیوگرافی از میوه ها و سبزیجات تازه استفاده کنند.

این مواد حاوی آنتی اکسیدان ویتامین و فیبر بسیار زیاد است که باعث بهبود عروق و کاهش التهابات می‌شود.

در این مورد مصرف اسفناج، کلم بروکلی و انواع توت، پرتقال و سیب به همه بیماران بعد از آنژیوگرافی قلب توصیه می‌شود.

تغذیه و نوشیدنی‌ها بعد از آنژیوگرافی قلب باید سبک، کم‌چرب و سرشار از مایعات سالم مانند آب و چای کم‌رنگ باشند تا به دفع ماده حاجب، حفظ سلامت قلب و پیشگیری از فشار به کلیه‌ها کمک کنند.

بعد از آنژیوگرافی قلب از مصرف پروتئین های کم چرب غافل نشوید.

پروتئین هایی مانند مرغ، حبوبات، تخم مرغ و ماهی به بازسازی سریع تر بافت های بدن کمک می کند و انرژی لازم را برای بدن فراهم می سازد.

بهتر است که در کنار این موارد از چربی های مفید مثل روغن زیتون، روغن کانولا و مغزها بیشتر استفاده کنید و با کاهش کلسترول بد از سلامت قلب و عروق محافظت نمایید.

چه چیزهایی نباید بعد از آنژیوگرافی قلب بخوریم؟

با خوردن غذاهای ناسالم بعد از آنژیوگرافی قلب، زحمات خود را هدر ندهید. برخی از غذاهایی که باید از آنها اجتناب کنید عبارتند از:

• گوشت‌های فرآوری شده: از جمله هات داگ و گوشت‌های آماده. این گوشت‌ها سرشار از سدیم، نیترات و سایر مواد نگهدارنده هستند که برای قلب مضر هستند.
• چربی‌های اشباع و ترانس: مراقب چربی‌های اشباع شده در کره، خامه، پنیر، گوشت قرمز چرب و پوست مرغ باشید. غذاهای بسته‌بندی شده و سرخ شده حاوی چربی‌های ترانس هستند که می‌توانند کلسترول بد شما را افزایش دهند.
• غلات تصفیه شده و فرآوری شده: مانند نان سفید و برنج که از مواد مغذی و سالم خود جدا شده‌اند.
• غذاها و نوشیدنی‌های شیرین: احتمالاً شنیده‌اید که نوشابه به دلیل قند زیاد برای شما مضر است، اما برچسب‌های روی نوشیدنی‌های دیگر را نیز بررسی کنید.

مراقبت‌های بعد از آنژیوگرافی قلب در بیماران خاص

بعضی از افرادی که آنژیوگرافی قلب انجام می دهند نیاز به یکسری مراقبت ها خاص دارند:

مراقبت‌های بعد از آنژیوگرافی قلب در بیماران دیابتی

توصیه‌های تغذیه‌ای پزشک شما برای روز آنژیوگرافی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• شما باید در روز آنژیوگرافی ناشتا باشید. به همین دلیل، نباید شب قبل چیزی بخورید.
• برای صبحانه قبل از آنژیوگرافی، فقط مایعات شفاف مانند آبگوشت شفاف، آب، چای یا قهوه بنوشید.
• لطفاً توجه داشته باشید که اگر آنژیوگرافی شما تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود، نباید چیزی بخورید یا بنوشید.

بیماران دیابتی به مدت ۴ تا ۶ ساعت پس از آنژیوگرافی قلب تحت نظر خواهید بود. در این مدت، تیم پزشکی دستورالعمل‌هایی را برای زمان رفتن به خانه به شما ارائه می‌دهد.

برای کاهش خطر عوارض کلیوی در بیماران دیابتی، تا ۴۸ ساعت پس از آزمایش، گلوکوفاژ (متفورمین هیدروکلراید) مصرف نکنید.

مراقبت‌های بعد از آنژیوگرافی قلب در سالمندان

مراقبت‌های بعد از آنژیوگرافی قلب در سالمندان باید با دقت و نظارت بیشتری انجام شود، زیرا این گروه سنی معمولاً دچار ضعف عضلانی، فشار خون ناپایدار و عملکرد کلیه ضعیف هست.

پس از آنژیوگرافی قلب، سالمندان باید مدت زمان بیشتری استراحت کنند تا از خونریزی در محل ورود کاتتر جلوگیری شود.

بررسی منظم فشار خون، ضربان قلب و میزان ادرار برای ارزیابی عملکرد قلب و کلیه اهمیت ویژه‌ای دارد.

مصرف مایعات کافی برای دفع ماده حاجب ضروری می باشد، اما باید با نظر پزشک و با توجه به وضعیت قلبی یا کلیوی تنظیم شود.

باید از تغییر وضعیت ناگهانی بدن، بلند شدن سریع یا فعالیت شدید در روزهای نخست پرهیز شود.

آموزش خانواده درباره علائم هشداردهنده مانند تورم، درد یا سرگیجه نیز بخش مهمی از مراقبت‌های بعد از آنژیوگرافی در سالمندان است.

مراقبت‌های بعد از آنژیوگرافی قلب در بیماران کلیوی

در بیماران کلیوی، مراقبت‌های بعد از آنژیوگرافی قلب اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا ماده حاجب مورد استفاده در این روش می‌تواند عملکرد کلیه را موقتاً مختل کند یا باعث آسیب به کلیه شود.

بلافاصله بعد از آنژیوگرافی قلب، باید مایعات وریدی یا خوراکی تحت نظر پزشک تجویز شود تا دفع ماده حاجب تسهیل گردد.

پایش دقیق حجم ادرار و آزمایش کراتینین سرم برای ارزیابی وضعیت کلیه ضروری هست.

بیماران کلیوی باید از داروهای نفروتوکسیک مانند برخی مسکن‌ها یا آنتی‌بیوتیک‌ها اجتناب شود.

کاهش مصرف نمک و پروتئین در روزهای بعد می‌تواند به حفظ عملکرد کلیه کمک کند.

استراحت کافی، کنترل دقیق فشار خون و گزارش سریع هرگونه کاهش حجم ادرار یا احساس سنگینی در پهلوها از مهم‌ترین اقدامات مراقبتی پس از آنژیوگرافی در بیماران کلیوی می باشد.